STANISŁAW KARBONOWSKI

KWESTIONARIUSZ

o obozach

Miejscowość: Kowalewko
Gmina: Kowalewko
Powiat: mławski
Województwo: warszawskie

1. Nazwa obozu:

Obóz roboczo-wychowawczy.

2. Położenie obozu:

W Kowalewku w szkole powszechnej.

3. Rozmiary obozu:

Dwie sale szkolne.

4. Data założenia obozu:

Od maja 1942 r.

5. Data likwidacji obozu:

Do października 1942 r.

6. Czy w obozie byli wyłącznie Polacy, czy wyłącznie Żydzi z Polski, czy Polacy i Żydzi z Polski?

Byli Polacy i Żydzi.

7. Czy w obozie byli cudzoziemcy, jacy (czy byli Żydzi z zagranicy?), ilu?

Nie. Byli tylko Polacy i Żydzi z Polski.

8. Jaki był przeciętny stan zaludnienia obozu?

50 osób.

9. Ile osób przeszło przez obóz podczas jego istnienia?

Około 150 osób.

10. Co się stało z więźniami podczas likwidacji obozu?

Wywiezieni do obozu w Mławie.

11. Czy więźniowie pracowali w obozie, jaką pracę wykonywali, jakie były warsztaty pracy?

Przez cały okres istnienia obozu więźniowie kopali torf.

12. Czy więźniowie pracowali poza obozem, jaką pracę wykonywali, gdzie?

Pracowali tylko w obozie przy torfie.

13. Jak odżywiano więźniów?

Bardzo źle. Dawali im raz dziennie trochę zupy i raz dziennie trochę czarnego chleba.

14. Czy w obozie była izba chorych, szpital?

Nie było.

15. Czy w obozie były epidemie, jakie?

Nie było.

16. Czy są dane o śmiertelności w obozie?

Nie ma.

17. Czy odbywały się egzekucje w obozie, poza obozem, w jaki sposób?

Nie było.

18. Czy zwłoki niszczono, jak, gdzie?

–

19. Czy w obozie było krematorium?

Nie było.

20. Czy ustalono, gdzie zostały pochowane zwłoki zamordowanych i zmarłych (podać miejsce)?

Nie było.

21. Jaki jest obecnie stan obozu, co zostało zniszczone, co znajduje się na miejscu obozu?

Obecnie jest szkoła powszechna. Dom został częściowo odremontowany, tak że

większych śladów obozu nie ma.

22. Czy zachowały się z obozu jakieś dowody rzeczowe (dokumenty, rzeczy po zamordowanych itp.), jakie, gdzie się znajdują, czy zostały zabezpieczone?

Nie ma.

23. Czy znane są nazwiska i ewentualnie adresy osób, które więziono w obozie (podać)?

Wesołowski Edmund, sekretarz gm. Kowalewko w czasie od 25 sierpnia 1942 r. do 6

lutego 1942 r. [sic!] i wielu innych ludzi z terenu gminy.

24. Czy znane są nazwiska Niemców, kierownika obozu i innych funkcjonariuszy (podać nazwiska, szarże)?

Komendantem obozu był niejaki Goraj, st. wachmistrz żandarmerii; wachmani: Szulc,

Rombach, Grunwald i Kirsz – wszyscy [nieczytelne].

Sąd Grodzki w Mławie w osobie sędziego grodzkiego Mieczysława Nawrockiego przesłuchał 25 września 1945 r. wójta gm. Kowalewko, pow. mławskiego:


Imię i nazwisko: Stanisław Karbonowski
Wiek: 40 lat
Miejsce zamieszkania: Kowalewko, gm. Kowalewko, pow. mławskiego

w charakterze świadka w trybie art. 107, 254 § 1 p. c i 255 kpk, który – po uprzedzeniu o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania – zeznał jak w powyższym kwestionariuszu.

Dane zawarte w powyższym kwestionariuszu zostały przeze mnie osobiście ustalone na podstawie oświadczeń zapytywanych mieszkańców gminy, własnych obserwacji i oględzin miejsca obozu (egzekucji, grobów).

Protokół odczytano i podpisano.