KWESTIONARIUSZ
o obozach
Miejscowość: Sobienie-Jeziory
Gmina: Sobienie-Jeziory
Powiat: garwoliński
Województwo: warszawskie
1. Nazwa obozu:
Getto w Sobieniach-Jeziorach.
2. Położenie obozu:
Sobienie-Jeziory, gm. Sobienie-Jeziory, pow. garwoliński.
3. Rozmiary obozu:
Trzy czwarte osady Sobienie-Jeziory składające się z ulic Warszawskiej, Piwonińskiej
i połowy Garwolińskiej.
4. Data założenia obozu:
We wrześniu 1941 r.
5. Data likwidacji obozu:
26 września 1942 r.
6. Czy w obozie byli wyłącznie Polacy, czy wyłącznie Żydzi z Polski, czy Polacy i Żydzi z Polski?
Wyłącznie Żydzi z Polski.
7. Czy w obozie byli cudzoziemcy, jacy (czy byli Żydzi z zagranicy?), ilu?
Byli Żydzi miejscowi i z sąsiednich osad i miasteczek.
8. Jaki był przeciętny stan zaludnienia obozu?
4453 osoby.
9. Ile osób przeszło przez obóz podczas jego istnienia?
Około 9380 osób.
10. Co się stało z więźniami podczas likwidacji obozu?
Wywiezieni do stacji kolejowej Pilawa, skąd prawdopodobnie zostali załadowanymi
pociągami wysłani do obozów w Treblince i Majdanku.
11. Czy więźniowie pracowali w obozie, jaką pracę wykonywali, jakie były warsztaty pracy?
Na żądanie i polecenie żandarmerii niemieckiej wszystko wykonywali.
12. Czy więźniowie pracowali poza obozem, jaką pracę wykonywali, gdzie?
Poza obozem nie pracowali, czasami byli zabierani przez żandarmerię do różnych robót
na posterunku żandarmerii.
13. Jak odżywiano więźniów?
Żywili się z własnych funduszów i przeważnie we własnym zakresie, częściowo
otrzymywali kartki żywnościowe.
14. Czy w obozie była izba chorych, szpital?
Był szpital z lekarzem żydowskim.
15. Czy w obozie były epidemie, jakie?
Były: tyfus plamisty, brzuszny, czerwonka.
16. Czy są dane o śmiertelności w obozie?
Są, umierało 4–15 [osób] dziennie.
17. Czy odbywały się egzekucje w obozie, poza obozem, w jaki sposób?
Odbywały się w czasie wyjścia poza obóz, byli natychmiast zabijani przez
żandarmerię niemiecką.
18. Czy zwłoki niszczono, jak, gdzie?
Zagrzebywano w miejscu zabicia, w różnych miejscach.
19. Czy w obozie było krematorium?
Nie było.
20. Czy ustalono, gdzie zostały pochowane zwłoki zamordowanych i zmarłych (podać miejsce)?
Na terenie gm. Sobienie-Jeziory w różnych miejscowościach, częściowo na
cmentarzu żydowskim.
21. Jaki jest obecnie stan obozu, co zostało zniszczone, co znajduje się na miejscu obozu?
Nic nie pozostało, dzielnica, gdzie znajdował się obóz, została spalona 2 października
1942 r., podpalona przez żandarmerię niemiecką.
22. Czy zachowały się z obozu jakieś dowody rzeczowe (dokumenty, rzeczy po zamordowanych itp.), jakie, gdzie się znajdują, czy zostały zabezpieczone?
Rzeczy kosztowniejsze zabrała niemiecka żandarmeria, reszta zaś znajdowała się
w dzielnicy żydowskiej i wszystko spłonęło.
23. Czy znane są nazwiska i ewentualne adresy osób, które więziono w obozie (podać)?
Przeszło 30 proc. było znanych jako miejscowi Żydzi z Sobień-Jezior.
24. Czy znane są nazwiska Niemców, kierownika obozu i innych funkcjonariuszy (podać nazwiska, szarże)?
Frojtental, niemiecki starosta powiatowy; Kreison, komendant żandarmerii miejscowej;
jego zastępca Rochel i inni oraz komendant żandarmerii powiatowej.
Sobienie-Jeziory, 26 września 1945 r.
Sąd Grodzki w Garwolinie w osobie sędziego grodzkiego J. Boguckiego przesłuchał 8 października 1945 r. wójta gm. Sobienie-Jeziory, pow. garwolińskiego:
| Imię i nazwisko: | Józef Książek |
| Wiek: | 45 lat |
| Miejsce zamieszkania: | Wysoczyn, gm. Sobienie-Jeziory |
w charakterze świadka w trybie art. 107, 254 § 1 p. c i 255 kpk, który – po uprzedzeniu o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania – zeznał jak w powyższym kwestionariuszu oraz dodał: Dane zawarte w powyższym kwestionariuszu zostały przeze mnie osobiście ustalone na podstawie oświadczeń zapytywanych mieszkańców gminy, własnych obserwacji i oględzin miejsca obozu (egzekucji, grobów).
Protokół odczytano i podpisano.