Dnia 19 marca 1993 r. w Warszawie Adam Kieruj, prokurator delegowany do Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Instytut Pamięci Narodowej, działając na zasadzie art. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1984 r. z późniejszymi zmianami (DzU z 1991 r. Nr 45, poz. 195) i art. 129 kpk, osobiście przesłuchał niżej wymienionego w charakterze świadka. Świadka uprzedzono o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, po czym świadek stwierdził własnoręcznym podpisem, że uprzedzono go o tej odpowiedzialności (art. 172 kpk). Świadka uprzedzono o prawie uchylenia się od odpowiedzi na pytania (art. 166 § 1 kpk). Następnie świadek zeznał, co następuje:
| Imię i nazwisko | Maria Jamiołkowska |
| Imiona rodziców | Wawrzyniec, Julianna z d. Krysińska |
| Data i miejsce urodzenia | 19 września 1912 r., Warszawa |
| Miejsce zamieszkania | Warszawa […] |
| Zajęcie | rencistka |
| Wykształcenie | średnie |
| Karalność za fałszywe zeznania | niekarana |
| Stosunek do stron | obca |
W lutym 1949 r. zostałam aresztowana w swoim mieszkaniu w Łodzi przez miejscowych funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Tydzień wcześniej aresztowano mojego męża Stanisława. Zostałam osadzona w piwnicznej celi Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi na ul. Anstadta. W celi tej bez przesłuchań przebywałam ok. dwu tygodni. Jedyny incydent z tego okresu to na polecenie szefa tamtejszego Urzędu Mieczysława Moczara zostałam poddana kąpieli pod lodowatym prysznicem.
Po upływie ok. dwu tygodni przewieziono mnie do Warszawy i zostałam umieszczona w pokoju na V piętrze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego naprzeciwko gabinetu płk. Różańskiego. Przez dwa dni odnoszono się do mnie bardzo elegancko – otrzymywałam posiłki przynoszone przez kelnera. Po dwu dniach zostałam wezwana do Różańskiego, który oświadczył, że pracowałam dla wywiadu angielskiego (Intelligence Service), a obecnie chce, abym pracowała dla nich. Twierdził, że wrócę jeszcze tego samego dnia do Łodzi do córek, a wkrótce otrzymam wytyczne do działalności w Anglii. Ponieważ nie prowadziłam żadnej działalności wywiadowczej, nie przyznałam się do niczego i odmówiłam kategorycznie współpracy. Wywołało to wybuch wściekłości, wezwał dwóch funkcjonariuszy i krzyczał: „Zabierzcie tę kurwę na inkwizycję”. Zawieziono mnie wówczas do więzienia na ul. Rakowiecką. Tam bezpośrednio po przybyciu byłam przesłuchiwana przez mjr. Szymańskiego (imienia nie znam). Przesłuchiwanie trwało pół dnia. Zostałam przez niego ciężko pobita i skopana. Obrzucał mnie najgorszymi wulgaryzmami, wyzwiskami. Pokrwawiona i posiniaczona przez tydzień przebywałam w izolatce, w której znajdował się tylko stół i sedes. W tym czasie mnie nie przesłuchiwano. Po tygodniu zostałam umieszczona w celi nr 2 X Pawilonu. W celi tej przebywałam razem z: Janiną Dewicz, Barbarą Muszyńską, Barbarą Lejmańską, Anielą Dodacką, Judytą Radomską, Zofią Zawadzką i Blanką Izdebską. Z żadną z tych pań nie mam kontaktu. Wiem, że Janina Dewicz i Aniela Dodacka nie żyją. Kiedy Judyta Radomska wychodziła na wolność, to poinformowała mnie, że Zawadzka była „kapusiem”.
Pierwszym oficerem śledczym był Kobylec (imienia nie pamiętam). Kobylec postępował wobec mnie okrutnie. Chciał zmusić mnie do przyznania się, że współpracowałam z wywiadem angielskim, wypytywał o moje kontakty ze Śliwińskim. Śliwińskiego nie znałam – tylko raz przekazałam mu paczkę, którą przywiózł z Ameryki dla niego ówczesny wiceminister finansów Drożniak Edward. Kobylec w czasie przesłuchań, a przesłuchiwał mnie krótko, ok. 10–20 razy bił mnie rękoma po całym ciele, zrzucał ze stołka na ziemię i kopał, chcąc wymusić podpisanie spreparowanych przez siebie nieprawdziwych protokołów. Kiedy odmawiałam podpisywania, Kobylec odwrócił stołek, który był żelaznym trójnogiem i posadził mnie na jednej z nóg, stając jednocześnie na moich stopach i naciskał na moje barki tak, że ta metalowa noga wchodziła w odbyt, powodując wielki ból i krwawienie. Po tym przesłuchaniu współwięźniarka, najmłodsza w celi Basia Muszyńska, uszyła mi podkładkę, którą zabezpieczałam odbyt przed następnymi przesłuchaniami. Kobylec jeszcze kilkakrotnie usiłował mnie posadzić na nodze trójnoga, ale założona przeze mnie podkładka stanowiła pewną ochronę. W czasie przesłuchań Kobylec szarpał mnie za włosy i uderzał moją głową o ścianę. Takich przesłuchań, jak już wspomniałam, miałam ok. 10–20.
Po Kobylcu śledczym moim został ppor. Jan Pugacewicz. Przesłuchiwał mnie przez długi okres do zakończenia śledztwa, tj. do końca 1949 r. Pugacewicz postępował wobec mnie bardzo brutalnie, zmuszał do skakania „żabek” i przysiadów, aż do całkowitego wyczerpania mnie. Nawijał sobie moje włosy na palec i wyrywał mi je z głowy, mówiąc: „Podpisz, kurwo”. Zimą, chyba w marcu, odesłał mnie do karceru, gdzie przez dwa tygodnie siedziałam nago w zimnie. Było to maleńkie niskie pomieszczenie, w którym nie można było się wyprostować. W innym okresie śledztwa Pugacewicz stosował wobec mnie tzw. stójki, których miałam 62. „Stójki” polegały na tym, że przez całą noc rozebrana do biustonosza i majtek musiałam stać w pomieszczeniu, w którym okno było otwarte. „Stójki” te miałam w różnych okresach – pamiętam, że zimą zbierałam śnieg z parapetu i nacierałam nim ciało, prosząc Boga, żebym dostała zapalenia płuc, co umożliwiłoby mi pobyt w szpitalu więziennym. Nie zachorowałam jednak i w ciągu dnia między „stójkami” byłam nadal przesłuchiwana przez Pugacewicza, który bił mnie i znieważał. Mówił, że nie jest urzędnikiem, tylko synem kowala i ma rękę od młota kowalskiego. Pewnego razu, gdy odważyłam się uśmiechnąć, zbił mnie tak bardzo, że do celi wróciłam sina i pokrwawiona. W czasie następnego przesłuchania zmuszał mnie do powtarzania tysiąc razy, że jestem pobita przez koleżanki z celi.
W sierpniu 1949 r. Pugacewicz ponownie umieścił mnie w karcerze. Przebywałam tam od 1 do 15 sierpnia. Przez dwa dni ostatnie nie dostawałam żadnego pokarmu. Po wyjściu z karceru byłam całkowicie wyczerpana. Mimo ciągłego maltretowania mnie niczego nie podpisałam. W końcowej fazie śledztwa na przesłuchanie przyszedł Kobylec i razem z Pugacewiczem chcieli zmusić mnie do podpisania fałszywego protokołu, który sporządzili, a w którym obrażałam nieznane mi osoby. Kiedy zaczęłam krzyczeć: „Zabijcie mnie, a nie podpiszę”, Kobylec złapał mnie za włosy i moją głowę wepchnął do sedesu. Pugacewicz spuszczał wodę tak, że się dusiłam – protokołu jednak nie podpisałam.
Chyba na początku 1950 r. w jednej z cel więzienia odbyła się moja rozprawa. Przewodniczył sędzia mjr. Widaj. Nazwiska prokuratora nie pamiętam. Nie miałam obrońcy, bo mecenas Maślanko odmówiła podjęcia się mojej obrony. Na rozprawie sędzia Widaj odczytał zeznanie świadka Śliwińskiego Władysława, który obrażał mnie, twierdząc, że stanowiłam skrzynkę kontaktową dla wywiadu angielskiego. Zażądałam konfrontacji i rozprawę przerwano. Po kilku tygodniach odbył się dalszy ciąg rozprawy. Przyprowadzono Śliwińskiego, który wyglądał jak wrak człowieka – miał wybite zęby i był strasznie wycieńczony. Władysław Śliwiński odwołał swoje zeznania ze śledztwa, stwierdzając, że były one wynikiem presji stosowanej wobec niego. Mimo odwołania przez Śliwińskiego zeznań sąd uznał mnie winną, zmienił kwalifikację prawną z art. 7 mkk na inny, którego nie pamiętam, i wymierzył mi karę pięciu lat więzienia. Z więzienia w Fordonie wyszłam latem 1953 r. Na początku lat 60. Sąd Najwyższy mnie uniewinnił. Nie pamiętam numeru mojej sprawy, kiedy odnajdę odpis wyroku uniewinniający mnie, to podam numer tej sprawy.
(Świadkowi okazano tablice ze zdjęciami 50 funkcjonariuszy MBP. Świadek wskazał na zdjęcie nr 31A jako należące do Kobylca i zdjęcia nr: 38, 38A, B, C jako należące do Jana Pugacewicza «zdjęcie nr 31A należy do Mieczysława Kobylca, a zdjęcia nr 38, 38A, 38B, 38C należą do Jana Pugacewicza»).
Nazwiska Kobylca i Pugacewicza znam z protokołów przesłuchań. Słyszałam, że przesłuchujący mnie jako pierwszy mjr Szymański (imienia nie znam) obecnie nie żyje. Przeczytałam o tym w ulotce konspiracyjnej w latach 70. Mój mąż, który też miał ciężkie śledztwo, obecnie ma 90 lat i nie jest zdolny do składania zeznań z uwagi na zaawansowaną miażdżycę. Z jego opowiadań wiem, że przesłuchiwali go Kobylec i Pugacewicz.